GRAĐA O SRPSKOHRVATSKIM ODNOSIMA I SRBIMA U HRVATSKOJ 1848 - 1914 - Vasilije Đ. Krestić

Primljeno na VII redovnom skupu Odeljenja istorijskih nauka od 26. septembra 2018. godine.

"Građa koju sam objavio po sadržini veoma je raznovrsna. Ona sadrži podatke o političkim, nacionalnim, verskim, državnopravnim, teritorijalnim, ekonomskim, geopolitičkim, jezičkim, književnim, naučnim i raznim kulturnim pitanjima i odnosima između Srba i Hrvata. Pored službenih državnih spisa i saborskih govora pojedinih poslanika Hrvatskog i Dalmatinskog sabora, knjiga sadrži dokumenta koja pripadaju političkim strankama, raznolikim ustanovama, društvima i udruženjima, prepisku mnogih znanih ali i manje poznatih ličnosti, ispise iz memoarskih dela i različitih periodičnih publikacija i literature, kao i brojne tekstove iz onovremene hrvatske i srpske štampe. Posao priređivanja mnogobrojnih najznačajnijih dokumenata o Srbima u Hrvatskoj, Slavoniji i Dalmaciji i srpsko-hrvatskim odnosima kojeg sam se prihvatio, po svojoj prirodi je takav da se ne može lako, brzo i sveobuhvatno privesti kraju. Građa koju sam o tim pitanjima objavio i koju sam sada priredio za štampu veoma je obimna i raspršena je na sve strane, po mnogim arhivima i raznovrsnim štampanim publikacijama. Zbog toga i smatram da posao u vezi s priređivanjem građe koja se odnosi na ove probleme nije priveden kraju. To je, po mom čvrstom uverenju, značajan iskorak u pravcu koji treba nastaviti, i vremenski ga proširiti na period posle 1914. godine, sve do naših dana. Nikakve sumnje nema da se sabrana građa može dopunjavati, ali čvrsto sam uveren da se zaključci o srpsko-hrvatskim odnosima i Srbima u Hrvatskoj, doneti na osnovu postojeće dokumentacije, bitnije neće moći menjati.