IVO ANDRIĆ KOMPLET 1 - 9

Ivo Andrić (1892–1975) bio je jugoslovenski književnik, diplomata i dobitnik Nobelove nagrade za književnost. Poznat je po delima „Na Drini ćuprija“, „Znakovi pored puta“, „Prokleta avlija“, „Travnička hronika“ i drugim.

Rani život i obrazovanje
Ivo Andrić je rođen 9. oktobra 1892. godine u Travniku. Njegovi roditelji, otac Antun Andrić i majka Katarina Andrić (rođena Pejić), bili su iz Sarajeva. Njegov otac je preminuo kada je imao samo dve godine, a majka, suočena sa besparicom, dala ga je na čuvanje muževljevoj sestri Ani koja je živela u Višegradu.

Odrastao je i završio školu u Višegradu, gradu koji će mu kasnije podariti pozamašnu inspiraciju za književna dela i stvaralaštvo. Nakon završetka osnovne škole Ivo se vraća u Sarajevo kod majke, gde 1903. godine upisuje Veliku gimnaziju. Tokom školskih dana počinje da piše poeziju i 1911. godine objavljuje svoju prvu pesmu „U sumrak“.

Godine 1912. dobija stipendiju hrvatskog kulturno-prosvetnog društva „Napredak“ i upisuje Mudroslovni fakultet Kraljevskog sveučilišta u Zagrebu. Godinu dana kasnije seli se u Beč kako bi slušao predavanja iz književnosti, filozofije i istorije. S obzirom na to da mu Bečka klima nije prijala, seli se u Krakov i prelazi na Filozofski fakultet Jagelonskog univerziteta.

Život Ive Andrića tokom sarajevskog atentata
Kada je na Vidovdan 1914. godine čuo vest o sarajevskom atentatu, Andrić je spakovao svoje studentske kofere i vratio se u Split. Po dolasku austrijska policija ga odmah hapsi i odvodi u tamnicu, u kojoj će kao politički zatvorenik ostati do marta naredne godine. Ipak, ovo teško iskustvo i vreme provedeno u zatvoreništvu Andrića je podstaklo da intenzivno piše pesme u prozi.

Po izlasku iz zatočeništva 1915. godine biva prognan u konfinaciju u Ovčarevo i Zenicu, gde ostaje sve do 1917. godine. Bolest pluća kojoj je podlegao učinila je da odmah ode na lečenje u Zagreb. Upravo tu autor dočekuje amnestiju i on se nakon toga aktivno uključuje u pripremu prvog broja časopisa Književni jug.

Najpoznatija dela Ive Andrića
Svoje stvaralaštvo je započeo pesmama „U sumrak“ i „Blaga i dobra mesečina“. Prvu fazu njegovog stvaralaštva su obeležile lirika i pesme u prozi, kao što je i njegovo delo „Ex ponto“ koje predstavlja pesnikovo obraćanje čitaocu, Bogu i ljudima. Do Drugog svetskog rata Andrićevo stvaralaštvo se okretalo ka pripovedačkoj prozi i predstavlja konačni prelazak na srpsku ekavicu.

Obimniji romani koje je pisao obeležili su njegovu karijeru i doprineli dobijanju Nobelove nagrade za književnost.

U svojoj sobi tokom Drugog svetskog rata pisao je prvo „Travničku hroniku“, a krajem 1944. godine je završio i roman „Na Drini ćuprija“, jedno od njegovih najpoznatijih dela. Godine 1945. u Sarajevu objavljena je „Gospođica“, roman o usedelici Rajki Radaković koja je karakteristična po svom tvrdičluku.

Iza sebe je ostavio veliki broj dela, uključujući i „Jelena, žena koje nema“, „Novele o ženi“, „Priče o moru“, „Turske priče“, „Beogradske priče“.

Nobelova nagrada za književnost
Ivo Andrić je dobio Nobelovu nagradu za književnost 1961. godine. Zvaničan predlog za dodelu Nobelove nagrade za književnost je podneo Aleksandar Vučo, tadašnji sekretar Saveza književnika. Osim Andrića, kandidat je bio i hrvatski književnik Miroslav Krleža, koji je, nakon što je Ivo osvojio nagradu, u potpunosti promenio odnos sa njim. Nagrada je Andriću uručena 10. decembra 1961.

Serija „Nobelovac“ o našem Nobelovcu
Godine 2024. snimljena je TV serija „Nobelovac“ režisera Tihomira Stanića, prema životu Ive Andrića. Prva klapa pala je u Muzeju Ive Andrića, na Andrićevom vencu, 7. septembra 2023. godine. Osim u Beogradu i okolini, serija je snimana i drugim mestima kao što su Herceg Novi, Sarajevo, Zrenjanin i naravno, Višegrad.

Serija se sastoji od osam epizoda i prati život Ive Andrića tokom nekoliko značajnih meseci u njegovom životu – od trenutka kada je saznao da je dobnitnik Nobelove nagrade, do povratka u Beograd sa ceremonijalne dodele u Švedskoj.