VOĆE I POVRĆE - Erika Jong

Američka književnica Erika Jong rođena je 1942. godine u Njujorku. Završila je književnost i magistrirala 1965. Četiri godine predavala je na fakultetu engleski jezik, da bi se zatim posvetila samo pisanju. Objavljuje nekoliko zbirki pesama, a najpoznatija Voće i povrće je objavljena i kod nas.
Prvi roman Strah od letenja objavljuje 1973, a zatim slede: Kako spasiti sopstveni život 1976, Fani 1980 i Padobrani i poljupci 1984.
Pojava Straha od letenja izazvala je burno reagovanje u Americi. Većina američkih književnih kritičara okarakterisala je ovaj roman kao čistu pornografiju, dosadnu i prostačku knjigu pisanu sa namerom da podstakne najniže u čitaocu. Puritanci su se zgražali nad smelošću i otvorenošću Erike Jong, shvativši ovaj roman kao autobiografski, pa, prema tome, još sablažnjiviji.
Nasuprot njima, pisci Henri Miler i Džon Apdajk proglasili su objavljivanje Straha od letenja književnim događajem, a samo delo „prvoklasnom, sočnom, inteligentnom i žestokom prozom“. Čitaoci, ne samo u Americi, jer je knjiga prevedena na mnoge jezike, očigledno su se slagali s ocenom ove dvojice pisaca. Prvo prozno delo Erike Jong postaje svetski bestseler. S razlogom.
Mnogi Strah od letenja svrstavaju u erotsku prozu, jer Erika Jong, bez lažnog stida i otvoreno, piše o seksu, duhovitoj vispreno braneći tezu da su muškarci u seksu podređeni ženama. Mi piše i o mnogim stranama života i shvatanja savremenih Amerikanaca: o porodici, instituciji braka, američkoj maniji da sve i svakoga podvrgavaju psihoanalizi, o ljubavi, vernosti, odnosu između žene i muškarca – jednom rečju, iz svog, možda neobičnog, ugla slika život sam.
Slojevitost romana, zanimljiva fabula, briljantan jezik, britki dijalozi, provokativni opisi stanja i postupaka junaka – neke su od odlika koje Strah od letenja svrstavaju u prvorazredna prozna ostvarenja novije američke književnosti.