MEHNETEN TRANSFER - Džon Dos Pasos

Manhattan Transfer roman jednog grada , John Dos Passos , Binoza Zagreb 193? , Kada je John Dos Passos (1896-1970) objavio svoj roman, Manhattan Transfer, čitalačka i književna Amerika zažamorila je od iznenađenja: bio se rodio nov i snažan pisac koji je stvari kazivao na dotad nečuven način. Vojnik u prvom svjetskom ratu, novinar, pa književnik koji je disciplinu pisanja učio kod Flauberta i francuskih pisaca te kod Jamesa Joycea, opjevao je rast i razornu snagu ogromne novovjeke metropole, New Yorka. Može se reći da je glavni junak romana grad, a ljudi tek sićušne i nevažne čestice što se po njem kreću, dok je prava tema nezadrživo, kaotično i često besmisleno, ali neodoljivo snažno pulsiranje života.

Služeći se dotad neuobičaje nom tehnikom paralelnog zahvaćanja likova i sudbina, novinskim kolažima, skoro magnetofonski vjernim dijalozima s ulice, tehnikom filmske montaže i rezova pri kompoziciji romana, Dos Passosu je uspjelo da nam predoči ono kolektivno grada, slomljene i beznadne živote koji se ne mogu prilagoditi i koje nezasitni trbuh grada proždire ako mu se ne pokore ili, kao jedan od likova, Jimmy Herf, ne potraže spas u bijegu.