STAROST - Simon de Bovoar

„Starost“ (La Vieillesse) je kapitalno delo francuske filozofkinje i književnice Simon de Bovoar iz 1970. godine. U njemu autorka demistifikuje starenje, analizirajući ga kroz istorijski, biološki i sociološki kontekst. Oštro kritikuje društvo koje starije osobe gura na marginu, posmatrajući starost kao politički problem, a ne samo kao prirodni proces propadanja.Ovo delo kombinuje filozofsku refleksiju i sociološko istraživanje, a sastoji se od dva toma:Prvi tom: Bavi se biološkim aspektima starenja i načinom na koji su starije osobe tretirane u različitim istorijskim epohama (od primitivnih društava, preko antike, do savremenog doba).Drugi tom: Fokusira se na svakodnevni život i položaj starijih u savremenom kapitalističkom društvu. Autorka razmatra ekonomsku zavisnost, usamljenost, penzionisanje, kao i načine na koje se kultura odnosi prema starenju tela.Autorka zaključuje da društvo mora promeniti svoju perspektivu i tretirati starije kao aktivne i vredne subjekte, a ne kao teret.

***

Simon de Bovoar je bila francuska književnica, filozofkinja egzistencijalizma, teoretičarka, politička aktivistkinja i feministkinja.

Rođena je u Parizu 1908. godine u buržoaskoj katoličkoj porodici. Bankrot njenog dede po majci, bankara, osramotio je celu porodicu i ostavio je u siromaštvu. Otac joj je, međutim, preneo svoju ljubav prema književnosti i studijama. Bio je ubeđen da jedino uspeh u školi može izvući njegove ćerke iz siromaštva.

Sa četrnaest godina Simon de Bovoar postaje ateista i odlučuje da posveti svoj život studijama i pisanju. Pošto je maturirala, upisala je studije matematike, jezika i književnosti i filozofije na Univerzitetu u Parizu. Godine 1929, kada je imala 21 godinu, Bovoar je postala najmlađi diplomirani filozof i deveta žena koja je dobila ovo zvanje.

Na Univerzitetu je upoznala Sartra, svog životnog saputnika. Nikada se nisu venčali i živeli su odvojeno kako bi izbegli laži i kako bi mogli zasebno da uživaju u ljubavnim avanturama a da one ne postanu predmet prebacivanja. Od 1931. do 1941. godine predavala je filozofiju u Marseju, Ruanu i Parizu. Putovala je sa Sartrom, najpre po Evropi a zatim i po celom svetu.

Nezadovoljna nastavničkom profesijom, ona je napušta 1943. i okreće se ka književnoj karijeri. Sa Sartrom, Rejmonom Aronom, Mišelom Leirisom, Morisom Merlo-Pontijem, Borisom Vijanom i ostalim intelektualcima, 1945. godine, ona osniva časopis Moderna vremena čiji je cilj da promoviše egzistencijalizam kroz savremenu književnost. Zahvaljujući svojim romanima i esejima u kojima govori o komunizmu, ateizmu i egzistencijalizmu, stekla je finansijsku nezavisnost koja joj je omogućila da se potpuno posveti pisanju.

Postaje poznata nakon objavljivanja svog najvažnijeg feminističkog dela, knjige „Drugi pol“, obimne, egzistencijalističke analize položaja žena, koja je verovatno najuticajniji feministički tekst dvadesetog veka.

Simon de Bovoar je dobila Gonkurovu nagradu 1954. godine za roman „Mandarini“, u kojem opisuje sukobljene stavove pariskih intelektualaca o francuskom društvu nakon Drugog svetskog rata. Roman je posvećen Nelsonu Algrenu, američkom piscu sa kojim je bila u vezi. Od 1958. godine ona objavljuje autobiografska dela o sredini ispunjenoj predrasudama i o svom odnosu sa Sartrom.

Simon de Bovoar je umrla 1986. godine i sahranjena je pored Sartra na groblju Monparnas.